به گزارش خودمونی، لاک ناخن زدن تنها یک انتخاب آرایشی ساده نیست؛ بلکه رفتاری فرهنگی، زیبایی‌شناختی و گاهی مراقبتی است که در طول تاریخ، معناهای متفاوتی داشته است. برخی افراد برای زیباتر شدن ناخن‌ها، گروهی برای هماهنگ کردن ظاهر خود با لباس و موقعیت اجتماعی، و عده‌ای نیز برای تقویت حس اعتمادبه‌نفس سراغ لاک می‌روند.
بااین‌حال، لاک ناخن علاوه بر جذابیت ظاهری، می‌تواند بر سلامت ناخن و پوست اطراف آن اثر بگذارد. شناخت تاریخچه لاک، ترکیبات آن، مزایا، معایب و روش صحیح استفاده کمک می‌کند این محصول آگاهانه‌تر مصرف شود.
بیشتر بخوانید:
کراوات از چه سالی وارد ایران شد و چرا ممنوع است؟
کفش پاشنه بلند چگونه و توسط چه افرادی اختراع شد؟
لاک ناخن چیست؟
لاک ناخن ماده‌ای پوشاننده و رنگی است که برای ایجاد رنگ، درخشندگی یا جلوه‌ای تزئینی روی سطح ناخن استفاده می‌شود. لاک‌های امروزی معمولاً از ترکیبی از موارد زیر تشکیل می‌شوند:
- مواد فیلم‌ساز برای ایجاد لایه روی ناخن
- حلال‌ها برای روان شدن ترکیبات
- رنگ‌دانه‌ها
- نرم‌کننده‌ها برای کاهش شکنندگی لایه خشک‌شده
- مواد معلق‌کننده برای جلوگیری از ته‌نشین شدن رنگ‌دانه‌ها
- ترکیبات افزودنی برای افزایش ماندگاری یا سرعت خشک شدن
لاک با لاک‌ژل و کاشت ناخن تفاوت دارد. لاک معمولی در تماس با هوا خشک می‌شود، اما لاک‌ژل معمولاً به نور مخصوص نیاز دارد و کاشت ناخن با ایجاد لایه‌ای مصنوعی روی ناخن انجام می‌شود.
تاریخچه لاک زدن؛ این رسم از کجا آغاز شد؟
ریشه‌های باستانی رنگ کردن ناخن
تعیین یک سال یا کشور واحد برای پیدایش لاک ناخن دقیق نیست؛ زیرا رنگ کردن ناخن پیش از تولید لاک مدرن انجام می‌شده است. شواهد تاریخی نشان می‌دهد که حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد، در تمدن‌های باستانی چین و مصر، رنگ کردن ناخن‌ها با مواد طبیعی رواج داشته است.
در چین باستان، به‌ویژه در دوره‌های مختلف امپراتوری، از ترکیباتی مانند:
- موم زنبورعسل
- سفیده تخم‌مرغ
- صمغ‌های گیاهی
- ژلاتین
- گلبرگ‌های رنگی
- حنا و عصاره‌های گیاهی
برای ایجاد رنگ روی ناخن استفاده می‌کردند. برخی منابع تاریخی، استفاده از رنگ‌های قرمز و تیره را در میان طبقات مرفه چین گزارش کرده‌اند. رنگ ناخن گاهی جایگاه اجتماعی فرد را نیز نشان می‌داد؛ به این معنا که رنگ‌های خاص برای افراد متعلق به طبقات بالاتر محفوظ بود.
مصر باستان و استفاده از حنا
در مصر باستان نیز رنگ کردن ناخن‌ها، به‌ویژه با حنا، رواج داشت. حنا علاوه بر ناخن، برای رنگ کردن مو، دست و پا نیز به کار می‌رفت. رنگ حاصل از حنا معمولاً در طیفی از نارنجی تا قهوه‌ای و قرمز دیده می‌شد.
کلئوپاترا در روایت‌های تاریخی با استفاده از رنگ‌های قرمز تیره برای ناخن‌ها شناخته می‌شود؛ هرچند جزئیات این روایت‌ها همیشه از نظر تاریخی قطعی نیست. آنچه اهمیت دارد این است که رنگ ناخن در مصر باستان، بخشی از آرایش و آراستگی اجتماعی بوده است.
تمدن‌های دیگر
در برخی مناطق خاورمیانه، جنوب آسیا و شمال آفریقا نیز استفاده از حنا و رنگ‌دانه‌های طبیعی برای تزئین ناخن سابقه‌ای طولانی دارد. در هند، حنا علاوه بر کاربرد زیبایی، در مراسم مذهبی و آیینی نیز استفاده می‌شد.
بنابراین، خاستگاه رنگ کردن ناخن را نمی‌توان تنها به یک کشور نسبت داد. چین و مصر از مهمترین مراکز تاریخی این سنت محسوب می‌شوند، اما این رفتار در فرهنگ‌های گوناگون، به شکل‌های متفاوت شکل گرفته است.
لاک مدرن چگونه به وجود آمد؟
تأثیر صنعت خودرو بر تولید لاک
لاک مدرن، به معنای محصولی مشابه لاک‌های امروزی، در اوایل قرن بیستم توسعه یافت. یکی از عوامل مهم در این تحول، پیشرفت صنعت رنگ‌سازی و تولید رنگ‌های براق خودرو بود.
در دهه ۱۹۲۰ میلادی، تولیدکنندگان محصولات آرایشی از فناوری‌های مرتبط با رنگ‌های صنعتی الهام گرفتند و لاک‌هایی با رنگ یکنواخت‌تر، ظاهر براق‌تر و ماندگاری بیشتر تولید کردند. در این دوره، رنگ‌های صورتی، قرمز و مرجانی محبوبیت زیادی پیدا کردند.
تحول لاک در قرن بیستم
در دهه‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۰، لاک ناخن به‌تدریج از محصولی محدود به طبقات خاص، به کالایی عمومی‌تر تبدیل شد. تبلیغات مجلات، سینما و ستاره‌های هالیوود نقش زیادی در گسترش این روند داشتند.
در دهه‌های بعد، رنگ‌های متنوع‌تر، لاک‌های مات، براق، اکلیلی، صدفی و شفاف وارد بازار شدند. در قرن بیست‌ویکم نیز محصولاتی مانند لاک‌ژل، لاک‌های گیاهی، لاک‌های سریع‌خشک و لاک‌های تقویت‌کننده به بازار آمدند.
چرا دختران و زنان لاک می‌زنند؟
دلیل لاک زدن برای همه یکسان نیست. این انتخاب می‌تواند از ترکیب عوامل روان‌شناختی، اجتماعی، فرهنگی و زیبایی‌شناختی تأثیر بگیرد.
افزایش زیبایی و جذابیت ظاهری
مهمترین دلیل لاک زدن، زیباتر کردن ناخن‌هاست. رنگ و فرم مناسب می‌تواند دست‌ها را مرتب‌تر نشان دهد و ظاهر کلی را تکمیل کند.
لاک به‌خصوص زمانی کاربرد بیشتری پیدا می‌کند که فرد بخواهد ظاهر خود را برای موارد زیر هماهنگ کند:
- مهمانی
- مراسم رسمی
- عروسی
- جلسات کاری
- عکاسی
- جشن‌ها
- استفاده روزمره
بیان سلیقه و هویت فردی
انتخاب رنگ لاک می‌تواند بازتابی از روحیه و سلیقه فرد باشد. برخی افراد رنگ‌های خنثی را می‌پسندند، درحالی‌که بعضی دیگر به رنگ‌های پررنگ، طرح‌های هنری یا ترکیب‌های متفاوت علاقه دارند.
لاک زدن برای بسیاری از افراد نوعی ابزار بیان شخصی است؛ درست مانند انتخاب لباس، مدل مو یا زیورآلات.
افزایش اعتمادبه‌نفس
آراستگی ظاهری ممکن است باعث شود فرد احساس بهتری نسبت به خود داشته باشد. ناخن‌های مرتب و رنگ‌شده برای برخی افراد حس شادابی، جذابیت و اعتمادبه‌نفس ایجاد می‌کند.
البته نباید ارزش فرد را به ظاهر او وابسته دانست. لاک می‌تواند بخشی از مراقبت و سلیقه شخصی باشد، نه معیاری برای زیبایی یا ارزش اجتماعی.
تأثیر مد و رسانه
رنگ‌ها و مدل‌های لاک تحت تأثیر شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات، فیلم‌ها، افراد مشهور و صنعت مد تغییر می‌کنند. طراحی‌های ناخن که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند، می‌توانند در مدت کوتاهی به ترند جهانی تبدیل شوند.
ایجاد حس آرامش و سرگرمی
برای بعضی افراد، لاک زدن بخشی از مراقبت شخصی است. انتخاب رنگ، طراحی ناخن و رسیدگی به دست‌ها می‌تواند فعالیتی لذت‌بخش و آرام‌کننده باشد.
پوشاندن تغییر رنگ یا ناهماهنگی ناخن
برخی افراد برای پوشاندن لکه‌های سطحی، کدری یا تفاوت رنگ ناخن‌ها از لاک استفاده می‌کنند. البته لاک تنها ظاهر ناخن را می‌پوشاند و علت اصلی تغییر رنگ را درمان نمی‌کند.
آیا لاک زدن مزیتی برای ناخن دارد؟ + مزایا لاک ناخن زدن
لاک در درجه نخست محصولی زیبایی است و نباید آن را به‌طور کلی درمان‌کننده ناخن دانست. بااین‌حال، برخی فواید عملی دارد.
محافظت موقت از سطح ناخن
یک لایه لاک می‌تواند تماس مستقیم ناخن با برخی عوامل محیطی را کاهش دهد و تا حدی از خراش‌های سطحی جلوگیری کند. این محافظت دائمی نیست و به نوع لاک و وضعیت ناخن بستگی دارد.
جلوگیری از وسوسه جویدن ناخن
برخی افراد با استفاده از لاک تلخ یا رنگی، کمتر ناخن خود را می‌جوند یا پوست اطراف آن را دست‌کاری می‌کنند.
مرتب‌تر نشان دادن دست‌ها
لاک می‌تواند ظاهر ناخن‌های کوتاه یا ناهماهنگ را منظم‌تر نشان دهد. انتخاب رنگ‌های روشن و طبیعی نیز ممکن است دست‌ها را تمیزتر و آراسته‌تر جلوه دهد.
تقویت حس مراقبت از خود
رسیدگی منظم به ناخن‌ها ممکن است فرد را به مراقبت بیشتر از پوست دست، کوتاه کردن صحیح ناخن و رعایت بهداشت ترغیب کند.
معایب و عوارض احتمالی لاک ناخن زدن
استفاده معمول و صحیح از لاک برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ بااین‌حال، مصرف نادرست یا محصولات نامرغوب می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد.
خشکی و شکنندگی ناخن
برخی حلال‌های موجود در لاک و پاک‌کننده‌ها می‌توانند باعث خشکی سطح ناخن شوند. استفاده مکرر از استون، به‌خصوص بدون فاصله دادن میان دفعات لاک زدن، احتمال شکنندگی و لایه‌لایه شدن ناخن را افزایش می‌دهد.
حساسیت پوستی
برخی ترکیبات لاک ممکن است در افراد حساس باعث قرمزی، خارش، سوزش، پوسته‌ریزی یا التهاب شوند. این حساسیت گاهی فقط اطراف ناخن نیست و ممکن است در پلک‌ها، صورت یا گردن نیز دیده شود؛ زیرا فرد پس از تماس دست با پوست، ترکیبات حساسیت‌زا را منتقل می‌کند.
تغییر رنگ ناخن
استفاده طولانی‌مدت از لاک‌های بسیار تیره، به‌ویژه بدون استفاده از پوشش پایه، می‌تواند باعث زرد یا کدر شدن موقت ناخن شود. این تغییر رنگ معمولاً با رشد ناخن برطرف می‌شود.
پنهان شدن نشانه‌های بیماری
لاک می‌تواند علائم مشکلاتی مانند عفونت قارچی، آسیب، تغییر رنگ غیرطبیعی یا جدا شدن ناخن را پنهان کند. به همین دلیل بهتر است گاهی ناخن بدون پوشش بررسی شود.
آسیب ناشی از پاک‌سازی نادرست
کندن لاک با دست یا تراشیدن آن می‌تواند بخشی از لایه سطحی ناخن را جدا کند. این کار به مرور ناخن را نازک و حساس می‌کند.
مشکلات مرتبط با لاک‌ژل و مواد کاشت
لاک‌ژل و کاشت ناخن ممکن است به دلیل سوهان‌کشی، استفاده از مواد شیمیایی یا جدا کردن نادرست، به صفحه ناخن آسیب بزنند. همچنین تماس مکرر با نور فرابنفش دستگاه‌های خشک‌کن، موضوعی است که باید در استفاده مداوم مورد توجه قرار گیرد.
ترکیباتی که در انتخاب لاک ناخن باید به آن‌ها توجه کرد
برخی مصرف‌کنندگان هنگام خرید لاک به محصولات موسوم به «فاقد ترکیبات خاص» توجه می‌کنند. این محصولات ممکن است بخشی از مواد حساسیت‌زا یا تحریک‌کننده رایج را حذف کرده باشند.
بااین‌حال، عنوان‌هایی مانند «طبیعی»، «گیاهی» یا «بدون مواد مضر» به‌تنهایی تضمین‌کننده بی‌خطر بودن محصول نیستند. خواندن برچسب، خرید از برند معتبر و توجه به تاریخ مصرف اهمیت بیشتری دارد.
افرادی که سابقه حساسیت دارند، بهتر است پیش از استفاده گسترده، محصول را روی بخش کوچکی از پوست آزمایش کنند و در صورت بروز علائم، مصرف آن را متوقف کنند.
روش صحیح لاک ناخن زدن
آماده‌سازی ناخن
پیش از لاک زدن:
- دست‌ها را بشویید و کاملاً خشک کنید.
- ناخن‌ها را با سوهان مناسب مرتب کنید.
- پوست اضافه اطراف ناخن را نبرید؛ فقط آن را به‌آرامی عقب بزنید.
- سطح ناخن را از چربی، کرم و رطوبت پاک کنید.
- در صورت نیاز، از پوشش پایه استفاده کنید.
استفاده از لاک
لاک را در لایه‌های نازک بزنید. لایه ضخیم دیرتر خشک می‌شود و احتمال ترک خوردن آن بیشتر است. معمولاً دو لایه نازک، نتیجه‌ای یکنواخت‌تر از یک لایه ضخیم ایجاد می‌کند.
پس از رنگ، می‌توان از تاپ‌کوت برای افزایش درخشندگی و ماندگاری استفاده کرد.
پاک کردن لاک
برای پاک کردن لاک:
- از پاک‌کننده مناسب استفاده کنید.
- ناخن را به‌مدت طولانی در استون خالص خیس نکنید.
- لاک را نکنید و با ابزار تیز نتراشید.
- پس از پاک‌سازی، روغن کوتیکول یا کرم مرطوب‌کننده بزنید.
چگونه هنگام لاک زدن از آسیب به ناخن جلوگیری کنیم؟
میان دفعات لاک زدن فاصله ایجاد کنید
اگر ناخن‌ها خشک، شکننده یا تغییررنگ‌داده شده‌اند، بهتر است مدتی بدون لاک بمانند تا وضعیت آن‌ها بررسی شود. «استراحت ناخن» به معنای درمان قطعی نیست، اما فرصت مشاهده و مراقبت بهتر را فراهم می‌کند.
ناخن‌ها را کوتاه و تمیز نگه دارید
ناخن‌های بلند بیشتر در معرض شکستگی و جمع شدن آلودگی قرار دارند. کوتاه کردن منظم و تمیز کردن زیر ناخن بدون آسیب رساندن به پوست، بخشی از بهداشت فردی است.
از وسایل شخصی استفاده کنید
سوهان، ناخن‌گیر و ابزار مانیکور نباید به‌صورت مشترک استفاده شوند؛ زیرا امکان انتقال عفونت وجود دارد.
وسایل سالن را بررسی کنید
در سالن‌های زیبایی، استریل بودن ابزارها و رعایت بهداشت اهمیت زیادی دارد. ابزارهای غیربهداشتی می‌توانند موجب انتقال قارچ، باکتری و بیماری‌های پوستی شوند.
لاک را با پوست اطراف ناخن تماس ندهید
تماس مکرر لاک با پوست می‌تواند احتمال حساسیت را افزایش دهد. در صورت ریختن لاک روی پوست، بهتر است پس از خشک شدن یا با پاک‌کننده مناسب، آن را به‌آرامی تمیز کنید.
چه زمانی نباید لاک ناخن زد؟
در شرایط زیر بهتر است از لاک زدن خودداری شود یا ابتدا با پزشک مشورت شود:
- تغییر رنگ ناگهانی ناخن
- ضخیم شدن یا خرد شدن ناخن
- جدا شدن ناخن از بستر
- درد، تورم یا ترشح اطراف ناخن
- وجود زخم یا التهاب
- شک به عفونت قارچی
- حساسیت قبلی به لاک یا مواد کاشت
- دوران درمان برخی بیماری‌های ناخن
لاک زدن روی ناخن بیمار، مشکل را برطرف نمی‌کند و ممکن است تشخیص و درمان را به تأخیر بیندازد.
باورهای نادرست درباره لاک ناخن زدن
لاک باعث خفگی ناخن می‌شود
ناخن از سلول‌های مرده تشکیل شده و از طریق هوا تنفس نمی‌کند. بااین‌حال، باقی ماندن طولانی‌مدت لاک می‌تواند بررسی تغییرات ناخن را دشوار کند و بعضی پاک‌کننده‌ها نیز موجب خشکی شوند.
هر لاک گران‌قیمتی حتماً سالم‌تر است
قیمت بالا به‌تنهایی نشانه کیفیت یا سازگاری بیشتر نیست. ترکیبات، اعتبار برند، تاریخ مصرف و نحوه استفاده اهمیت بیشتری دارند.
لاک تقویت‌کننده همیشه ناخن را درمان می‌کند
برخی لاک‌های تقویت‌کننده ممکن است پوشش محافظ ایجاد کنند، اما شکنندگی ناخن دلایل متعددی دارد؛ از خشکی و ضربه گرفته تا مشکلات پوستی یا تغذیه‌ای. در موارد مداوم، تشخیص علت ضروری است.
لاک طبیعی برای همه بی‌خطر است
محصولات طبیعی نیز ممکن است باعث حساسیت شوند. طبیعی بودن، مساوی با بی‌ضرر بودن نیست.
جمع‌بندی
لاک ناخن زدن سابقه‌ای چند هزار ساله دارد و ریشه‌های آن را می‌توان در تمدن‌هایی مانند چین و مصر باستان دنبال کرد. در گذشته از حنا، گلبرگ، موم، صمغ و دیگر مواد طبیعی برای رنگ کردن ناخن استفاده می‌شد؛ اما لاک مدرن در اوایل قرن بیستم و هم‌زمان با پیشرفت صنعت رنگ‌سازی شکل گرفت.
دختران و زنان به دلایل مختلفی مانند زیبایی، هماهنگی با پوشش، بیان سلیقه، افزایش اعتمادبه‌نفس و سرگرمی لاک می‌زنند. این کار در صورت استفاده صحیح، معمولاً کم‌خطر است؛ اما مصرف مداوم محصولات نامرغوب، پاک کردن خشن، بی‌توجهی به بهداشت و پوشاندن علائم بیماری می‌تواند به ناخن آسیب برساند.
بهترین رویکرد، استفاده متعادل از لاک، انتخاب محصولات معتبر، رعایت بهداشت، مراقبت از کوتیکول و توجه به هرگونه تغییر غیرطبیعی در ناخن است.
نویسنده: 
